หวยเป็นอะไรได้บ้าง

หวยเป็นอะไรได้บ้าง

หวยเป็นอะไรได้บ้าง ?

การให้นิยามความหมายของทั้งชุมชนท้องถิ่น ชุมชนตลาดซึ่งเป็น สังคมกึ่งเมืองกึ่งชนบท และกลุ่มคนชายขอบ สามารถสรุปเป็นภาพรวมได้ ว่า ผู้คนมีการให้ความหมายของหวยหลากหลายมิติ ดังนี้

หวยเป็นการพนันหรือการเสี่ยงโชค

คำว่า “พนัน”  สื่อความหมายไปในทางที่ “ผิด” สลากหรือลอตเตอรี่ ที่ชาวบ้านเรียกว่า หวยรัฐบาลหรือหวยหลวง ตามพระราชบัญญัติการพนัน พ.ศ. 2478 เป็นการพนันถูกกฎหมาย ขณะที่หวยใต้ดินและการละเล่นอีก หลายชนิดในชุมชนเป็นการพนันผิดกฎหมาย การจัดการความถูก ผิด ตามกฎหมายโดยรัฐผูกขาดการนิยามโดยไม่คำนึงว่าจะไปขัดกับวิถีชีวิต และความเชื่อของชุมชนหรือไม่ ทำให้ชาวบ้านแสดงวิถีการตอบโต้หรือ ไม่ยอมรับชุดความหมายแบบถูก ผิดนั้น และสร้างชุดความหมายใหม่ที่ สอดคล้องกับความเชื่อในชุมชนขึ้นมาแทนที่ ดังนั้น หวยใต้ดินซึ่งกฎหมาย ระบวุา่เปน็การเลน่พนันที่ผิดกฎหมาย จึงถูกชาวบ้านให้นิยามใหมเ่ป็นหลาย ความหมายโดยเทียบเคียงกับหวยรัฐบาลหรือหวยหลวงซึ่งใช้การออก รางวัลชุดเดียวกัน

*** สำหรับชาวบ้าน การเล่นหวยมีความเชื่อมโยงกับความเชื่อเรื่อง “โชคชะตา” มากกว่าความถูกผิดตามกฎหมาย ชาวบ้านเชื่อว่าทุกคนเกิดมามีโชคต่างกัน มีมากบ้างน้อยบ้าง การมีโชคลาภหมายถึงสิ่งที่ได้มาโดย ไม่คาดคิดมาก่อนหรือได้มาโดยไม่ต้องใช้ความสามารถของตนเอง ไม่ต้อง ออกแรงทำงาน ทั้งนี้ความเชื่อเรื่องโชคยังผูกโยงไปถึงเรื่องบุญกรรมที่สะสม มาจากชาติก่อน ถ้าซื้อหวยไม่ถูกก็ถือว่าโชคยังมาไม่ถึง แต่ในอีกด้านหนึ่ง การเล่นหวยตามความเชื่อเรื่องโชค ถูกวิพากษ์ ในแง่มุมเรื่องความงมงาย ไม่เป็นวิทยาศาสตร์ เป็นการกระทำที่ไม่มีเหตุผล เพราะไม่สามารถพิสูจน์ได้ในเชิงประจักษ์ และความเชื่อเรื่องโชคมักถูก ยึดโยงอยู่กับจารีตประเพณีเก่าๆ ที่ล้าหลัง คนเชื่อเรื่องโชคจึงถูกมองเป็น คนล้าหลัง ไม่ทันสมัย ต่างกับมุมมองทางวิทยาศาสตร์ที่เชื่อในเรื่องสถิติ ความน่าจะเป็น สามารถคำนวณโอกาสหรือ “ความเป็นไปได้” ที่จะชนะ หรือแพ้เป็นเปอร์เซ็นต์ เป็นตัวเลขให้เห็นจริง

หวยเป็นแหล่งรายได้หรือการลงทุน

โดยทั่วไปผู้หญิงมักจะต้องทำหน้าที่บริหารจัดการเงินที่เป็นค่าใช้จ่าย ต่างๆ ของครอบครัว เช่น ค่าอาหาร ค่าน้ำ ค่าไฟฟ้า ทำบุญ ส่งแชร์ ใช้หนี้ ฯลฯ ซึ่งรอบของการหมุนเงินส่วนใหญ่จะเป็นระยะสั้นๆ สอดคล้องกับรอบ การเล่นหวย ผู้หญิงที่เป็นกรณีศึกษามองว่า “การเล่นหวยมิใช่การเล่นพนัน เพื่อสนองความอยากแบบลอยๆ แต่เรียกได้ว่าเป็นการลงทุนอย่างหนึ่ง” และ “ หวยเป็นกิจกรรมในการดำรงชีพที่ตอบสนองต่อความต้องการของ ครัวเรือนในด้านที่จะเพิ่มประสิทธิภาพของการหมุนเวียนเงินสด ” นอกจากนี้ ผู้หญิงบางส่วนยังมองเรื่องการเล่นหวยเป็นแหล่งหารายได้เสริมนอกเหนือ จากอาชีพหลัก และหลายคนเล่นหวยและขายหวยพร้อมกัน

หวยเป็นสันทนาการ

เนื่องจากวิถีชีวิตการทำงานในสังคมทุนนิยมหรือสังคมสมัยใหม่ให้ ความสำคัญกับ “เวลา” และมีลักษณะซ้ำซากจำเจ ทำให้ผู้คนรู้สึกเบื่อหน่าย การเล่นหวยได้กลายเป็นช่องทางง่ายๆ ในการหนีออกจากความเบื่อหน่าย เหล่านั้น ไปหาภาวะสนุกสนานตื่นเต้นเร้าใจจากการ “ได้ลุ้น” ถึงแม้จะเกิดขึ้น เพียงชั่วครั้งชั่วคราว แต่ก็สามารถเข้าถึงได้ง่าย เพียงเจียดเงินค่าใช้จ่าย ส่วนหนึ่งมาเสี่ยงโชคเพื่อเพิ่มความตื่นเต้นให้กับชีวิต และถ้าโชคดีอาจจะ ได้เงินรางวัล และอาจจะเป็นโอกาสในการเข้าถึงการเลื่อนสถานะทางสังคม ที่สูงขึ้น เพราะเมื่อถูกหวยสังคมจะให้การยอมรับในฐานะผู้มีโชคดี (ซึ่งผูกพัน กับการเป็นคนดีหรือการทำความดี) ทว่ามีน้อยคนที่จะได้รับโอกาสเช่นนี้ในกรณีนี้ การเล่นหวยใต้ดินของชาวบ้าน การซื้อหวยรัฐบาลของ คนทั่วไป เหตุผลในการซื้อจึงไม่ใช่เรื่องทางเศรษฐกิจ การพนัน หรือการ เสี่ยงโชค แต่เป็นเรื่องสันทนาการซึ่งหลายๆ กรณีเป็นการซื้อตามโอกาส มิได้ซื้อแบบประจำ

หวยเป็นการระดมทุน

การระดมทุนในชุมชนเป็นกิจกรรมที่มีมานานแล้ว รูปแบบที่รู้จักกัน เป็นอย่างดีคือ การทอดผ้าป่า เป็นการระดมทุนผ่านการร่วมบริจาค และ จะได้ “ผลบุญ” เป็นการตอบแทน ทางภาคเหนือเรียกว่า “ฮอม” เช่น ฮอม ปอยหลวง ฮอมแฮง เป็นต้น นอกจากนี้ในชุมชนยังมีการระดมทุนอีกรูป แบบหนึ่ง เป็นการระดมทุนเพื่อจะได้ร่วมกันเป็นหุ้นส่วนในกิจการหรือ กิจกรรมของชุมชน เช่น การระดมทุนของกลุ่มแม่บ้าน ทำให้ผู้เข้าร่วม ลงทุน หรือ ลงหุ้น มี ความรู้สึก ในการเป็น เจ้าของร่วมกัน และมี ส่วนช่วยกระชับความสัมพันธ์ของสมาชิกกลุ่ม ดังนั้น ในมิติหนึ่ง ผู้หญิงจึงคิดว่าการซื้อ หวยหลวงหรือหวยรัฐบาลก็เหมือนการ “ฮอม” เป็นการระดมทุนช่วยเหลือ ผ่านรัฐบาล หรือเมื่อถูกหวยตนก็มีโอกาสทำบุญ ซึ่งก็ถือเป็นการ “ฮอม” อีกรูปแบบหนึ่ง

หวยเป็นการเชื่อมโยงความสัมพันธ์ทางสังคม

การเล่นหวย มีลักษณะเช่นเดียวกับการเล่นแชร์ การกู้ยืมเงิน ฯลฯ คือ เป็นกิจกรรมที่ต้องมี “เครือข่าย” รองรับ ซึ่งเครือข่ายความสัมพันธ์ทางสังคม ของผู้หญิงมีอยู่มากมาย และมีความสำคัญต่อบทบาทและการดำเนินชีวิตของ ผู้หญิง (และต่อชุมชนที่ผู้คนร่วมกันประกอบสร้างขึ้นมา) หวยจึงมี ความหมายมากกว่าการพนันตามที่คนนอกและรัฐเข้าใจ

**** เนื่องจากในการดิ้นรนต่อสู้เพื่อแก้ปัญหาในครัวเรือนหรือปัญหาต่างๆ ที่เผชิญอยู่ของผู้หญิง มิได้เป็นการแก้ปัญหาในระดับปัจเจกหรือจำกัดอยู่ เฉพาะเครือข่ายการให้ความช่วยเหลือในวงเครือญาติเท่านั้น การสร้าง เครือข่ายและขยายวงสัมพันธ์ออกไปจะทำให้ผู้หญิงมีเครือข่ายการให้ ความช่วยเหลือทางการเงินหรือทรัพยากรอื่นๆ ณ จุดนี้ การเล่นหวย ได้เป็นส่วนหนึ่งของการสร้างความสัมพันธ์ทางสังคม เป็นทุนทางสังคมที่ ผู้หญิงเข้าร่วมเป็นสมาชิกและได้ใช้ประโยชน์เพื่อบรรลุวัตถุประสงค์ในการ จัดการความเสี่ยงและการจัดการทางการเงินของตัวผู้หญิงเองและครอบครัว

Comments are closed.